Η Θεραπεία Συμπεριφοράς και η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία είναι καλά τεκμηριωμένες ψυχοθεραπείες με ευρεία γκάμα εφαρμογής. Τα αποτελέσματα τους είναι επαληθεύσιμα και μετρήσιμα και μάλιστα υπερέχουν σε πολλές περιπτώσεις των φαρμάκων.
Ειδικότερα η εφαρμογή τους σε Διαταραχές του Άγχους, στην Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή, σε Διαταραχές Παρορμήσεων και γενικότερα σε ασθένειες που το βιολογικό υπόβαθρο δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί αποτελούν θεραπευτική επιλογή πρώτης γραμμής. Οι λεγόμενες «λειτουργικές» ασθένειες που μέσα σε αυτές συμπεριλαμβάνονται και οι καταθλιπτικές διαταραχές ( πάρα το όποιο βιολογικό τους υπόβαθρο) απαντούν πολύ καλά στις ΓνωσιακοΣυμπεριφορικές Θεραπείες αλλάζοντας την παθολογική λειτουρικότητα που συντηρεί το πρόβλημα. Είτε μέσω αλλαγής της συμπεριφοράς είτε μέσω αλλαγής της δυσλειτουργικής σκέψης
Ακόμα και σε ασθένειες με βιολογικό υπόβαθρο (πχ Σχιζοφρένεια) η ΓΣΘ έχει εφαρμογή τόσο στην πρόληληψη της υποτροπής, όσο και σε πιο ενεργά σταδια της θεραπείας, καθώς και εκπαίδευση των οικογενειών πασχόντων στην καθημερινή διαχείριση του ατόμου.
Η αλλαγή της συμπεριφοράς οδηγεί σε αλλαγή τρόπου σκέψης καθώς νέες ανταμοιβές και ενισχύσεις τροφοδοτούν την κάθε επιτυχημένη συμπεριφορά. Η πλαστικότητα του εγκεφάλου προσαρμόζεται αναλόγως στις νέες αυτές πληροφορίες. Νεα νευρωνικά κυκλώματα δημιουργούνται και άλλα που υπερλειτουργούσαν ατονούν.