Είναι κοινώς διαδεδομένο τόσο στο ευρύ κοινό όσο και ανάμεσα στους ειδικούς πως τα Χριστούγεννα τα ποσοστά ψυχοπαθολογίας εκτοξεύονται. Σε αντίθεση με αυτό τον αστικό μύθο οι στατιστικές δείχνουν πως η περίοδος των Χριστουγέννων συνδέεται με μειωμένα επίπεδα αυτοκτονιών ή απόπειρων αυτοκτονίας καθώς και με χαμηλά επίπεδα  ψυχιατρικών νοσηλειών. Συγκεκριμένα υπάρχει μειωμένη επισκεψιμότητα ασθενών στα ψυχιατρικά τμήματα τόσα κατά όσο και λίγο μετά τις γιορτές.

Είναι γεγονός από την άλλη πως το γενικότερο συναίσθημα πολλών ατόμων χειροτερεύει εκείνες τις ημέρες ενώ τα ποσοστά κατάχρησης αλκοόλ και ουσιών αυξάνουν. Και πώς να μην συμβαίνει αυτό άλλωστε όταν τα Χριστούγεννα σε πολλές δυτικές κουλτούρες αποτελούν τη γιορτή της κατανάλωσης και της ευτυχίας. Πρέπει να νοιώθεις χαρούμενος την περίοδο των χριστουγεννιάτικων εορτών. Σε πόσα πρέπει έχουμε νοιώσει ευχάριστα; Πόσο συναισθηματικό μπούμερανγκ μπορεί να μας επιφέρει η αναγκαστική ευδαιμονία των Χριστουγέννων. Σαν να έχει σπάσει το πόδι σου και να σου  λένε πως πρέπει να διασκεδάσεις τρέχοντας!

Πολλά άτομα που για ιδιοσυγκρασιακούς, περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς ή γεγονότων ζωής λόγους επιβαρύνονται διπλά συναισθηματικά  καθώς νοιώθουν πως δεν μπορούν να ακολουθήσουν αυτή την καταναγκαστική χαρά των Χριστουγέννων. Κάτι τέτοιο τους καθιστά ακόμα πιο ευάλωτους στη θλίψη καθώς νοιώθουν πιο έντονα ανίκανοι να περάσουν καλά «όπως όλοι οι άλλοι». Έτσι ή αποσύρονται από την εορταστική ατμόσφαιρα ή προσπαθούν να το αντιμετωπίσουν όπως καλύτερα κρίνουν. Με αλκοόλ, ουσίες ή υπερβολική κατάναλωση φαγητού σε ένα αγωνιώδη φαύλο κύκλο αναζήτησης της ευτυχίας. Γεγονός που καταλήγει συνήθως στην αρχή από εκεί που ξεκίνησαν, του Christmas blues. Φανταστείτε κάποιον στο πρωινό hangover του χθεσινοβραδινού πάρτυ πίνοντας και τρώγοντας προκειμένου να νοιώσει όμορφα. Το πρωί πιθανά ξυπνάει πιο κουρασμένος σωματικά και συναισθηματικά κάτι που τον οδηγεί να επαναλάβει την προηγούμενη συμπεριφορά κατάχρησης προκειμένου να ανακουφιστεί προσωρινά από τη δύσφορη κατάσταση που βρίσκεται.

Επιπρόσθετα η σύγκριση συνεχώς με τους άλλους ειδικά την εποχή των social media αποτελεί ένα πρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα. Έχει φανεί πως οι κυριότεροι λόγοι που φέρνουν υπό το πρίσμα του μεγεθυντικού φακού το δύσφορο συναίσθημα και αυξάνουν το στρές και τη στεναχώρια τις μέρες των γιορτών είναι τα οικονομικά. Σίγουρα τις μέρες της αφθονίας και της κατανάλωσης, τις μέρες της ανταλλαγής δώρων ο φόβος πως δεν έχω αρκετά ή δεν μπορώ να ανταποκριθώ καθόλου στις υποχρεώσεις  καθιστά τον καθένα ευάλωτο στη θλίψη και την ενοχή. Η μοναξιά είναι άλλος ένας θεμελιώδης λόγος που το συναίσθημα μας τις ημέρες των γιορτών επιβαρύνεται. Οι μέρες των Χριστουγέννων φέρνουν τις οικογένειες πιο κοντά για κάποιους όμως ειδικά εκείνες τις ημέρες είναι μια τεράστια έλλειψη. Αν συνυπολογίσουμε πως οι μισοί και παραπάνω από αυτούς που διαβιούν μόνοι είναι ηλικιωμένοι καταλαβαίνουμε ποσό δύσκολα είναι τα πράγματα τις ήμερες της χαράς και του μοιράσματος. Αν συνυπολογίσουμε τους αποξενωμένους από τους οικείους τους, τους διαζευγμένους, ή εκείνους που πενθούν τότε μιλάμε για ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων που επηρεάζονται αντίστροφα από το χαρούμενο κλίμα των γιορτών. Μια μικρή μόνο αναφορά επίσης σε εκείνους που ήδη υποφέρουν από μια συναισθηματική διαταραχή είτε χρόνια είτε εποχική το ποσοστό μεγαλώνει ακόμα και τελικά δεν μιλάμε για την μειονότητα του γρουσούζη των Χριστουγέννων αλλά μια μεγάλη μερίδα συνανθρώπων.

Αντιμετωπίζοντας πρώτα από όλα το συναίσθημα μου σαν κάτι φυσιολογικό είναι το πρώτο βήμα για να περάσω τις γιορτές τουλάχιστον χωρίς ενοχές επειδή νοιώθω έτσι.

Μην αγοράζεις πράγματα που δεν αντέχεις οικονομικά ή δεν χρειάζεσαι.

Μην προγραμματίζεις. Περισσότερο άγχος θα σου δημιουργήσει η τήρηση του πλάνου

Μιλά με την οικογένεια, οικείους, φίλους η γείτονες. Πολλές φορές οι άλλοι δεν ξέρουν τι περνάμε και πρέπει να ανοιχτούμε σε αυτούς.

Και το βασικότερο. Αν το έχεις ανάγκη πέρνα ώρα μόνος/η. Πένθησε γι’αυτό που σε στεναχωρεί.

ΟΜΩΣ μην απομονωθείς. Προσέγγισε και άλλους ανθρώπους που νοιώθουν μόνοι ή όπως εσύ. Κάνε τηλέφωνα και ευχήσου σε ανθρώπους που έχεις ξεκόψει καιρό.

Βοήθησε και άλλους εθελοντικά. Ο αλτρουισμός και η κοινωνική αλληλεγγύη μας κάνει να αισθανθούμε όμορφα. Μην ξεχνάς ο Σκρούτζ στην Χριστουγεννιάτικη ιστορία γιάτρεψε την μοναξιά του και τη δυσφορία του με το να δίνει και να βοηθάει τους άλλους.

Και τέλος ζήτα και δέξου βοήθεια. Εκμεταλλεύσου τα social media μπορεί να μας τηλεαποξενώνουν από την άλλη είναι πολύ χρήσιμο εργαλείο για αναζήτηση στήριξης και ενημέρωσης.

Κλείνοντας να κρατήσουμε κατά νου παρακαλώ πως τα ανωτέρω δεν μπορούν να καλύψουν όλες τις κατηγορίες και υποπεριπτώσεις ανθρώπων που βρίσκονται σε συνθήκες ανέχειας ή μείζονος ψυχολογικής δυσκολίας. Το παραπάνω κείμενο είναι πολύ αδύναμο να περιγράψει τι μπορεί να νοιώθουν οι εκτοπισμένοι, οι άποροι, οι χρόνιοι πάσχοντες και άλλοι συνάνθρωποι. Πως νοιώθουν αυτοί αποκομμένοι από τη χαρά των γιορτών. Ας προσπαθήσουμε όλοι να μοιραστούμε και να βοηθήσουμε. Μέσω του άλλου που βοηθάω και τον ανακουφίζω  «μεγαλώνω» και εγώ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Sauer J, Ayonrinde O, Lawal R, et al. Psychiatric emergencies and the millennium: an international study. Int J Soc Psychiatry. 2002;48:122–125.

Sansone RA, Sansone LA. The christmas effect on psychopathology. Innov Clin Neurosci. 2011 Dec;8(12):10-3. PMID: 22247812; PMCID: PMC3257984.

Copyright © 2020 giannisvlontakis.gr.

Developed by Sphere Web Solutions.

LOGIN