«Μας απογοητεύσατε στο παρελθόν. Αν συνεχίσετε να μας απογοητεύετε και στο μέλλον εμείς οι νέοι άνθρωποι θα κάνουμε την αλλαγή πραγματικότητα από μόνοι μας. Η νεολαία του κόσμου έχει αρχίσει να κινείται και δεν θα σταματήσει»

Με αυτή την ανοιχτή επιστολή η οργάνωση νέων για την κλιματική αλλαγή καλεί και απαιτεί την προστασία του περιβάλλοντος.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί την μεγαλύτερη απειλή αυτού του αιώνα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει πως  η κλιματική αλλαγή αποτελεί την μεγαλύτερη σύγχρονη πρόκληση. Παρόλο που το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής μας φέρνει στο μυαλό αναφορές  καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος και τις επιπτώσεις την σωματική υγεία, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει και την ψυχοκοινωνική ζωή των ανθρώπων. Εδώ και τρείς δεκαετίες το ψυχικό και κοινωνικό κόστος στους ανθρώπους από την κλιματικη αλλαγή έχει βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών  .

Η έκθεση των ατόμων στην κλιματική αλλαγή γίνεται με τρεις τρόπους. Άμεση έκθεση ( πλημμύρες, τυφώνες, κτλ), σταδιακή έκθεση( αύξηση θερμοκρασίας , ξηρασία) και έμμεση έκθεση μέσω εικόνων, ειδήσεων και αναφορών σε αυτή . Άτομα που έχουν εκτεθεί σε απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις είναι σε κίνδυνο για ανάπτυξη Μετατραυματικής Διαταραχής , αγχώδεις εκδηλώσεις, αυτοκτονικότητα . Επίσης κατάθλιψη και κατάχρηση ουσιών καθώς και υιοθέτηση ανθυγιεινών συνηθειών αποτελούν συνήθη προβλήματα. 

Λόγω του  σύνθετου φαινομένου και της μελέτης των ψυχολογικών επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή αναφέρονται στην βιβλιογραφία νέα ψυχικά σύνδρομα, τα επονομαζόμενα «ψυχο-γήινα» σύνδρομα (psychoterratic syndromes), όπως η οικο-ανησυχία (ecoanxiety), η οικολογική θλίψη (ecogrief), η οικο-παράλυση (ecoparalysis)  και η  solastalgia, ένα περιγραφικό σύνδρομο που σχετιζεται με την λύπη σαν απόρροια της σταδιακής καταστροφής του «σπιτιού» του ατόμου. 

Συγκεκριμένες ομάδες ατόμων βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο για τις ψυχολογικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Ηλικιωμένοι, παιδιά και γυναίκες καθώς και οικονομικά ευάλωτοι αποτελούν τις ομάδες υψηλού κινδύνου.  

Ειδικότερα τα παιδιά βρίσκονται σε μια περιόδο με ταχείες μεταβολές στην ανάπτυξη του νευρικού και γνωσιακού τους συστήματος. Επίσης η περιορισμενη εμπειρία και οι μειωμένες ικανότητες αυτορρύθμισης του συναισθήματος τα καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτα σε μακροπρόθεσμες συνέπειες από την επίδραση της κλιματικής αλλαγής .

Συνυπολογίζοντας τις συνθήκες που δημιουργούνται εξαιτιάς των αυξανόμενων θερμοκρασιών στα αστικά περιβάλλοντα και τις επιβαρύνσεις της θερμότητας στη λειτουργικότητα των ατόμων  κρίνεται σημαντική η μελέτη των παιδιών που διαβιούν σε αυτές . Ειδικότερα στην Ευρώπη η αύξηση της θερμοκρασίας, η αλλαγή στο ρυθμο των βροχοπτώσεων και η αύξηση των πλημμυρικών φαινομένων αποτελούν ενδείξεις κλιματικής επιβάρυνσης που συμβαίνει τώρα . Στην Ελλάδα εκτιμάται πως θα προκύψουν αλλαγές που αφορούν την αύξηση του μέσου όρου των θερμοκρασιών, την μείωση των βροχοπτώσεων και την αύξηση της στάθμης της θάλασσας ως και μισό μέτρο. Τα παιδιά και οι έφηβοι της χώρας μας αποτελούν το μέλλον αυτού του τόπου και η έρευνα για την καλύτερη προσαρμογή τους στην επερχόμενη κλιματική αλλαγή καθισταται αναγκαία.

Όσο η κλιματική αλλαγή συνεχίζεται αμείωτα γονείς, εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες υγείας έρχονται αντιμέτωποι με το εξής ερώτημα: Πώς να μεγαλώσουν την επόμενη γενιά με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον όταν γύρω τους τα μηνύματα του αιωρούνται είναι μια αίσθηση αβοήθητου και βράχυνσης του μέλλοντος; Πώς να προετοιμάσεις τα παιδιά για το επερχόμενο περιβαλλοντικό τραύμα χωρίς να τα τραυματίσεις και χωρίς να τραυματιστείς και εσύ ο ίδιος; Που βρίσκεται η διακριτή γραμμή ανάμεσα στην υπεύθυνη ενημέρωση και στην αχρείαστη κινδυνολογία;

Η σύνδεση ανάμεσα στην κλιματική αλλαγή και στην υγεία των παιδιών δεν βρίσκεται στο προσκήνιο των συζητήσεων για την κλιματική αλλαγή, είναι όμως μια πραγματικότητα.

Πιθανά η έμφαση πρέπει να δοθεί στην ανάληψη της προσωπικής ευθύνης και στην ενδυνάμωση. Ο καθένας μπορεί να συνεισφέρει  και η ενεργός συμμετοχή σε ένα τόσο σημαντικό πρόβλημα δίνει την αίσθηση ελέγχου και μετακινεί το άτομο από την θέση του αβοήθητου σε ένα ενεργό άτομο με επιλογές δράσης. Η ενίσχυση από την πολιτεία με δράσεις και ενημέρωση ενδυναμώνει το παιδί και τον έφηβο και τον απομακρύνει από την μοιρολατρική ή ακόμα και αδιάφορη αποστασιοποιημένη αντίληψη σε μια πιο αισιόδοξη και ενεργή θεώρηση της κλιματικής αλλαγής. Έτσι τόσο σε πρακτικό επίπεδο οι προσωπικές επιλογές και δράσεις βοηθάνε το κλίμα όσο και σε προσωπικό επίπεδο η υποκειμενική αίσθηση ενεργής συμμετοχής μπορεί να βελτιώσει την ψυχοσυναισθηματική σφαίρα και την αυτοαποτελεσματικότητα.

Copyright © 2020 giannisvlontakis.gr.

Developed by Sphere Web Solutions.

LOGIN