Τα θετικά συναισθήματα και η μελέτη αυτών είναι ένα πεδίο της επιστήμης της Ψυχολογίας που ονομάζεται Θετική Ψυχολογία. Η Θετική Ψυχολογία αναπτύχθηκε με βάση την ιδέα πως αρκετά ασχοληθήκαμε με την ασθένεια, την ανεπάρκεια, την δυσκολία και το αρνητικό. Ας ασχοληθούμε με τα θετικά σημεία του ατόμου και ας τα ενισχύσουμε! Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο σωστή βάση έχει αυτή η προσέγγιση είναι το εξής παράδειγμα: Ένα παιδί έχει καλούς βαθμούς στα θετικά μαθήματα ενώ είναι μέτριος στα θεωρητικά. Οι γονείς του λένε μπράβο αλλά να ανεβάσουμε και τους βαθμούς και στα άλλα. Έτσι ξεκινάνε ιδιαίτερα για τα θεωρητικά ρίχνοντας εκεί το βάρος και το ίδιο το παιδί. Στα θετικά μαθήματα έχει ταλέντο θα τα καταφέρει χωρίς προσπάθεια. Και όντως βελτιώνονται οι βαθμοί στα θεωρητικά ενώ στα θετικά πάνω κάτω τα ίδια. Η Θετική Ψυχολογία τι θα έλεγε; Θα έλεγε ενισχύστε την κλίση του ατόμου, ενισχύστε και άλλο τα θετικά του ώστε να φτάσει στο μέγιστο του δυναμικού του. Μη σπαταλάτε ενέργεια στο να μπαλώσετε το αρνητικό ενώ μπορείτε να εκτοξεύσετε τα θετικά σας. Και έχει ένα δίκιο. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα αυτό το παιδί μπορεί να έχασε την ευκαιρία να εκτοξεύσει τις επιδόσεις του στα θετικά μαθήματα προκειμένου να μετριάσει τις επιδόσεις του στα θετικά. Κρίμα!

Η θεωρίες της Θετικής Ψυχολογίας βασίζονται στις μελέτες της Fredrickson. H βασική θεωρία είναι η θεωρία της Ατέρμονα Ανελισσόμενης αλυσίδας που προκαλούν τα θετικά συναισθήματα. Σύμφωνα με αυτή η βίωση των θετικών συναισθημάτων όπως χαρά, ικανοποίηση, αγάπη διευρύνει τον ορίζοντα σκέψης του ατόμου βοηθώντας να βρίσκει πιο νέες λύσεις στα προβλήματά του. Δημιουργείται μια διεύρυνση στη βίωση Θετικών συναισθημάτων, κινητοποιώντας το άτομο να συνεχίζει να χτίζει πάνω σε αυτά, δημιουργώντας έτσι μια συνεχώς αναπτυσσόμενη αλυσίδα. Έτσι δομείται μια ψυχολογική ανθεκτικότητα και αντοχή σαν ασπίδα προστασίας σε επερχόμενες δυσκολίες και τέλος αποκαθίστανται οι αρνητικές συνέπειες των αρνητικών συναισθημάτων. Μειώνεται η καρδιακή συχνότητα που προκαλείται από το θυμό ή το στρες, ελαττώνεται η απελευθέρωση κορτιζόλης και γενικότερα μειώνεται η οξεία απάντηση στο στρες μέσω του φαινομένου αυτού που ονομάζεται ακυρωτική συνέπεια (udoing effect).

Από την άλλη είναι σύνηθες να παρερμηνεύεται αυτή η θεωρία σε μια πανάκεια ευτυχίας. Πολλά μέσα αλλά και ειδικοί χρησιμοποιούν τη Θεωρία των Θετικών Συναισθημάτων σε μια Θεωρία Ευτυχίας. Μετατρέπεται σε μια προπαγάνδα ποπ κουλτούρας και μόδας που καμία σχέση δεν έχει με αυτά που μελετάει η Θετική Ψυχολογία. Το μότο « σκέψου θετικά» και όλα θα έρθουν είναι γνωστό σε όλους. Βιβλία αυτοβοήθειας και γκουρού θετικότητας υπόσχονται δραστική θετική αλλαγή στη ζωή μας. Η κύρια θεώρηση της κουλτούρας αυτής είναι πως όσο περισσσότερα θετικά σκεφτόμαστε τόσο περισσότερα καλά πράγματα θα μας συμβαίνουν σε μια άμεση συσχέτιση χωρίς να συνυπολογίζονται οι μεταβλητές του περιβάλλοντος. Μια απλοποιημένη μαγική μετάφραση της θεωρίας της ανελισσόμενης αλυσίδας της Fredricksοn που αναφέραμε πιο πάνω. Η ιδέα πως αυτό που σκέφτομαι με ένα μαγικό τρόπο θα το προσελκύσω και μάλιστα σίγουρα. Άλλη μια στρέβλωση της τάσης αυτής είναι πως το άτομο καταλήγει να κυνηγάει συνέχεια την ευτυχία. Μια ηδονοθηρική προσέγγιση που δεν βοηθάει την περαιτέρω εξέλιξη του ανθρώπου. Τα κακά συναισθήματα δαιμονοποιούνται, ακυρώνονται και μαζί τους χάνεται και η ευκαιρία για συναισθηματικό «μεγάλωμα» του ατόμου. Οι αρνητικές εμπειρίες και συναισθήματα έχουν απαραίτητο μερίδιο στην ωρίμανση του ατόμου. Η ζωή είναι ένα κουτί που ξετυλίγεις μέρα μέρα και περιέχει μαζί θετικά και αρνητικά. Όλα περιέχονται μέσα εκεί. Τέλος η πόπ θεώρηση της Ευτυχίας ενέχει τον κίνδυνο της προσωπικής ευθύνης. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως εσύ είσαι υπεύθυνος για το πώς νοιώθεις. Εσύ είσαι απόλυτα υπεύθυνος για όσα αρνητικά σου συμβαίνουν και αν δεν μπορείς να τα αλλάξεις με το να σκεφτείς θετικά σημαίνει πως εσύ και μόνο έχεις το πρόβλημα. Δεν συνυπολογίζονται συνθήκες ζωής, ιστορικό ζωής, περιβάλλον, τίποτα. Καταλαβαίνουμε σε τι φαύλο κύκλο πέφτει το άτομο καθώς αυτή η απόλυτη προσωπική αίσθηση ελέγχου και παντοδυναμίας οδηγεί σε αίσθηση ανημπόριας και παραίτησης. Εγώ και μόνο εγώ φταίω.

Συνοψίζοντας λοιπόν Η Θετική Ψυχολογία μιλάει για την θετική μεριά του ανθρώπου χωρίς όμως να παραγνωρίζει την αρνητική του μεριά και τις δυσκολίες. Προτείνει να ανθίσει το άτομο μέσω της εξάσκησης των αρετών του και των θετικών συναισθημάτων του σε μια παλίνδρομη όμως σχέση με τα αρνητικά που είναι κομμάτι της ζωής. Η οπτική του σκέψου θετικά και όλα θα γίνουν δεν ανήκει στην επιστήμη της Θετικής Ψυχολογίας αλλά σε κάποιο διαφημιστικό σλόγκαν για προώθηση προιόντος. Γι΄αυτό το καταναλώνουμε με φειδώ..

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Fredrickson B. L. (2004). The broaden-and-build theory of positive emotions. Philosophical transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological sciences, 359(1449), 1367–1378.

Fredrickson B. L. (1998). What Good Are Positive Emotions?. Review of general psychology : journal of Division 1, of the American Psychological Association, 2(3), 300–319.

Copyright © 2020 giannisvlontakis.gr.

Developed by Sphere Web Solutions.

LOGIN