Γράφει η Ειρήνη Κλήμη, Κοινωνική Λειτουργός, MSc, Συμβουλευτική ενηλίκων, γονέων, οικογένειας, εφήβων και παιδιών
Μια από τις πιο συχνές φράσεις που ακούω από γονείς στη συμβουλευτική είναι: «Νιώθω άσχημα όταν του λέω όχι. Μήπως του κάνω κακό;»
Και κάθε φορά απαντώ το ίδιο: Το «όχι» που λέγεται με αγάπη και σταθερότητα δεν πληγώνει. Αντίθετα, προστατεύει.
Και κάθε φορά απαντώ το ίδιο: Το «όχι» που λέγεται με αγάπη και σταθερότητα δεν πληγώνει. Αντίθετα, προστατεύει.
Τα όρια στο μεγάλωμα των παιδιών είναι ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που έχουν οι γονείς για να καλλιεργήσουν ασφάλεια, σταθερότητα και υγιείς σχέσεις στην οικογένεια. Δεν είναι τιμωρία, ούτε απόρριψη· είναι μια πράξη φροντίδας.
Γιατί τα παιδιά χρειάζονται όρια;
Τα παιδιά νιώθουν πιο ήρεμα όταν ξέρουν τι περιμένουμε από αυτά. Τα βοηθά να νιώσουν ασφαλή, να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και να κατανοούν τα όρια των σχέσεων. Όταν ένα παιδί ξέρει τι επιτρέπεται και τι όχι, χτίζει αυτορρύθμιση και εμπιστοσύνη.
Πώς θέτουμε υγιή όρια;
-
Με συνέπεια και σαφήνεια: Τα όρια χρειάζεται να είναι ξεκάθαρα και σταθερά. Δεν αλλάζουμε στάση επειδή κουραστήκαμε ή επειδή το παιδί επιμένει.
-
Με ενσυναίσθηση: «Καταλαβαίνω ότι είσαι απογοητευμένος που δεν μπορείς να παίξεις άλλο. Είναι δύσκολο να σταματάς κάτι που σου αρέσει. Κι όμως, τώρα είναι ώρα για ύπνο.»
-
Με προσωπικό παράδειγμα: Αν οι γονείς κρατούν οι ίδιοι όρια, το παιδί τα μαθαίνει πολύ πιο εύκολα.
-
Με συναισθηματική διαθεσιμότητα: Ακόμα κι όταν λέμε «όχι», το παιδί χρειάζεται να νιώσει ότι το αγαπάμε και το αποδεχόμαστε.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει να σκύψεις στο ύψος του παιδιού, να κρατήσεις επαφή με τα μάτια και να του πεις με ήρεμη φωνή: «Όχι, δεν θα πάρουμε άλλο γλυκό. Ξέρω ότι στενοχωριέσαι, αλλά το φροντίζω αυτό για σένα.»
Και μια σκέψη για εσένα, τον γονέα:
Το να βάζεις όρια είναι μια από τις πιο δύσκολες αλλά και πιο ουσιαστικές πράξεις αγάπης. Δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά δεν είσαι μόνος/η. Πολλοί γονείς βρίσκονται στην ίδια θέση. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι καθοδήγηση, η συμβουλευτική μπορεί να προσφέρει στήριξη και κατανόηση.
Το να βάζεις όρια είναι μια από τις πιο δύσκολες αλλά και πιο ουσιαστικές πράξεις αγάπης. Δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά δεν είσαι μόνος/η. Πολλοί γονείς βρίσκονται στην ίδια θέση. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι καθοδήγηση, η συμβουλευτική μπορεί να προσφέρει στήριξη και κατανόηση.
Πηγές – Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
-
Taylor, J. & Fry, J. (2012). Boundaries: keeping families safe. Adoptive Families Association of BC.
-
Project Air Strategy (n.d.). Creating safety: setting limits with children. University of Wollongong, NSW Health.