Το Πάσχα συνδέεται παραδοσιακά με την οικογένεια, τη χαρά και την ανανέωση. Ωστόσο, για αρκετούς ανθρώπους αυτή η περίοδος δεν βιώνεται έτσι. Αντίθετα, μπορεί να συνοδεύεται από μελαγχολία, ψυχική κόπωση ή ακόμη και επιδείνωση ήδη υπαρχόντων συμπτωμάτων κατάθλιψης.Η αναγέννηση της φύσης και ο συμβολισμός της επικράτησης της ζώής έναντι του θανάτου αποτελούν πυρηνικές ανθρώπινες ανησυχίες.
Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι οι γιορτές γενικά λειτουργούν ως «ενισχυτές» της ψυχικής κατάστασης. Δηλαδή, δεν δημιουργούν απαραίτητα νέα προβλήματα, αλλά κάνουν πιο έντονα αυτά που ήδη υπάρχουν. Έτσι, κάποιος που αισθάνεται μοναξιά, πίεση ή συναισθηματική δυσκολία, είναι πιθανό να τα βιώσει πιο έντονα αυτές τις ημέρες. Από την άλλη υπάρχει το ευχάριστο παράδοξο πως μειώνονται οι ψυχιατρικές νοσηλείες. Οι κρίσεις δηλαδή είναι λιγότερες
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Υπάρχουν μερικοί βασικοί λόγοι:
– Η σύγκριση με το “ιδανικό”: Η εικόνα των “τέλειων γιορτών” δημιουργεί προσδοκίες που συχνά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
– Η μοναξιά γίνεται πιο έντονη: Όταν όλοι φαίνεται να είναι μαζί με άλλους, η απομόνωση βιώνεται πιο βαριά.
– Οι απώλειες επανέρχονται: Το Πάσχα, με τον έντονο συμβολισμό του, μπορεί να ενεργοποιήσει μνήμες αγαπημένων προσώπων που δεν είναι πια παρόντα.
– Οι οικογενειακές σχέσεις δοκιμάζονται: Οι υποχρεωτικές συναντήσεις συχνά φέρνουν στην επιφάνεια παλιές εντάσεις.
– Η ψυχική και σωματική κόπωση: Η αλλαγή ρουτίνας, η υπερβολή σε φαγητό/αλκοόλ και η έλλειψη ξεκούρασης επηρεάζουν τη διάθεση.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη
Δεν χρειάζονται μεγάλες αλλαγές. Μικρές, ρεαλιστικές κινήσεις έχουν τη μεγαλύτερη αξία:
1. Ρίξτε τις προσδοκίες σε ανθρώπινο επίπεδο
Δεν χρειάζεται να περάσετε “τέλεια”. Αρκεί να περάσετε ανεκτά καλά. Αυτό από μόνο του μειώνει σημαντικά την πίεση.
2. Επιλέξτε συνειδητά τις κοινωνικές επαφές
Δεν είναι υποχρεωτικό να παρευρεθείτε παντού. Προτιμήστε λιγότερες, πιο ποιοτικές επαφές.
3. Κρατήστε μια βασική ρουτίνα
Ύπνος, φαγητό και λίγη κίνηση λειτουργούν πιο προστατευτικά απ’ όσο φαίνεται. Η σταθερότητα είναι “αντικαταθλιπτική”.
4. Δώστε χώρο στο συναίσθημα
Αν νιώθετε λύπη ή μελαγχολία, δεν σημαίνει ότι κάτι πάει “λάθος”. Σημαίνει ότι κάτι μέσα σας χρειάζεται προσοχή.
5. Περιορίστε τις συγκρίσεις
Αυτό που βλέπουμε στους άλλους (ή στα social media) είναι επιλεγμένες στιγμές, όχι η πραγματικότητα.
6. Δημιουργήστε μικρές προσωπικές στιγμές
Μια βόλτα, λίγος χρόνος μόνος, κάτι που σας ευχαριστεί — δεν χρειάζεται να είναι κάτι εντυπωσιακό.
Κλείνοντας
Το να δυσκολέυεται κάποιος στις γιορτές δεν έιναι παράδοξο ούτε αδυναμία. Το σημαντικό δεν έιναι να πιέσουμε τον εαυτό μας να νιώσει ευχάριστα αλλά να του επιτρέψουμε να νιώσει δυσάρεστα. Είναι φυσιολογικό. Το κλειδί όμως και αυτό έιναι το πιο σημαντικό είναι να μην επιτρέψουμε στο συναίσθημα να μας απομονώσει. Η κοινωνικη απομόνωση οδηγεί σε περιδίνηση προς τα κάτω. Προσπαθώ να μένω ενεργός με τον δικό μου ρυθμό και ενέργεια.
Κλείνοντας να αναφέρω πως το άρθρο δεν αποτελεί ούτε παθολογικοποίησησ ούτε κανονικοποίησησ της ανθρώπινης ψυχικής κατάστασης. Ούτε φυσικά μπορεί να καλύψει της χιλιάδες υποπεριπτώσεις της ψυχικής διάθεσης. Μακριά απο εμάς οι συμβουλές πανάκεια και οι λύσεις που ταιριάζουν σε όλους. Κάθε άνθρωπός έχει τα δικά του βιώματα, κίνητρα και γεννετική προδιάθεση. Η άνοιξη δεν φέρνει πάντα ήλιο και χάμόγελα. Φέρνει και βροχές και αστάθεια. Είναι όμως πάντα εκεί.